Bếp ngày Tết: nấu nhiều, trữ nhiều — cách sắp cho gọn và giữ cho an toàn
Bốn bài trước của mục này nói thứ tự dọn nhà cuối năm để không phải dọn hai lần, danh sách rà soát cả nhà ngoài chuyện dọn dẹp, cách sắp nhà trong một buổi khi sắp đông khách, và chuyện thanh lý cho đi đồ cũ. Bài này nói nơi chịu tải nặng nhất trong mấy ngày ấy: căn bếp.
Nấu nhiều hơn ngày thường nhiều lần, tủ lạnh đầy ứ, nhà đông người qua lại, và trẻ nhỏ chạy quanh. Đây cũng là dịp xảy ra nhiều sự cố bếp núc nhất trong năm.
Trước Tết: dọn tủ lạnh trước khi mua sắm
Thứ tự này quan trọng. Rất nhiều nhà mua trước rồi mới phát hiện tủ không còn chỗ, và thế là đồ cũ bị đẩy ra sau, quên mất, rồi bỏ đi.
- Dọn sạch trước, bỏ những thứ đã quá hạn, lau ngăn.
- Chia khu: ngăn cho đồ ăn liền, ngăn cho đồ sống, ngăn cho đồ sẽ dùng trước.
- Đặt đồ mua trước ra phía ngoài để dùng trước.
- Đừng nhồi quá đầy — tủ nhồi chặt thì khí lạnh không lưu thông và làm lạnh kém đi.
Bài về mẹo tủ lạnh trong mục khác của trang này nói kỹ hơn phần sắp xếp thường ngày.
🔴 An toàn thực phẩm khi nấu nhiều
Đây là phần quan trọng nhất của bài, vì mấy ngày Tết là lúc thức ăn hay bị để ngoài lâu nhất:
- Không để thức ăn đã nấu ở nhiệt độ phòng quá lâu. Trời miền Nam nóng thì khoảng an toàn còn ngắn hơn. Ăn xong thì cất vào tủ lạnh sớm, đừng đợi nguội hẳn mới cất.
- Chia nhỏ trước khi cất — một nồi lớn nguội rất chậm ở giữa, chia ra hộp nông thì lạnh nhanh và đều.
- Hâm lại cho nóng kỹ, không hâm đi hâm lại nhiều lần cùng một mẻ. Lấy ra phần ăn, hâm phần đó thôi.
- Tách đồ sống và đồ chín — thớt riêng, dao riêng, hộp riêng. Nước thịt sống chảy xuống đồ ăn liền là nguồn ngộ độc rất hay gặp.
- Rã đông trong ngăn mát hoặc bằng nước lạnh, đừng để cả buổi ngoài trời.
- Ngờ thì bỏ. Món có mùi lạ, nhớt, đổi màu thì bỏ, đừng tiếc. Tiền một món ăn nhỏ hơn tiền một lần đi viện.
- Nếu có người trong nhà bị đau bụng, nôn, tiêu chảy kéo dài hoặc có dấu hiệu nặng thì đi khám, đừng tự chữa.
An toàn quanh bếp lửa khi nhà đông người
- Không rời bếp khi đang chiên rán. Phần lớn cháy bếp bắt đầu từ chảo dầu bị bỏ quên. Nhớ: cháy dầu thì tắt bếp và đậy nắp hoặc trùm khăn ẩm, không đổ nước.
- Chừa một khu cấm trẻ quanh bếp, và quay cán nồi vào trong để trẻ không với tới.
- Nồi nước sôi, nồi bánh để trên bếp nhiều giờ thì cần người trông, nhất là khi nấu bằng bếp củi hoặc bếp than ngoài sân.
- Không đốt than trong nhà, trong nhà xe hay phòng kín để sưởi hoặc để nấu. Khí thải gây ngộ độc rất nhanh và khó nhận biết.
- Kiểm bình gas và dây dẫn trước đợt nấu nhiều; ngửi mùi gas thì khoá van, mở cửa, không bật công tắc và ra ngoài gọi người.
- Dọn lối đi trong bếp — mấy ngày đó người ra vào liên tục, sàn hay ướt và trơn.
Sắp bếp cho nhiều người cùng nấu
Ngày thường một người nấu, ngày Tết có khi ba bốn người cùng làm. Vài cách giảm va chạm:
- Chia khu rõ: khu sơ chế, khu nấu, khu bày ra đĩa. Ai làm khâu nào thì đứng khu đó.
- Mượn thêm mặt bằng: bàn ăn, xe đẩy, một tấm ván bắc ngang bồn.
- Chuẩn bị sẵn một thùng rác lớn ngay trong bếp — thiếu chỗ bỏ rác là lý do bếp bừa nhanh nhất.
- Rửa cuốn chiếu thay vì dồn tới cuối. Một người rửa liên tục giữ cho cả bếp chạy được.
Sau Tết: xử đồ còn lại cho khỏi phí
- Kiểm tủ lạnh ngay ngày đầu đi làm lại, gom những thứ cần dùng gấp ra phía ngoài.
- Chia nhỏ và cấp đông phần chưa dùng tới, ghi nhãn ngày.
- Đồ khô, bánh mứt còn nguyên thì cất nơi kín, tránh ẩm và kiến.
- Thứ nhà không dùng hết mà còn tốt thì cho đi sớm, đừng đợi tới lúc hỏng — bài về thanh lý và cho đi trong mục này đã nói.
Nói gọn lại
Dọn tủ lạnh trước khi mua, chia nhỏ đồ ăn trước khi cất, hâm từng phần thay vì hâm cả nồi, tách đồ sống khỏi đồ chín, và không rời bếp khi đang chiên rán. Mấy nguyên tắc đó nghe quen tới mức dễ bỏ qua, nhưng chính mấy ngày đông người nấu nhiều mới là lúc chúng cần nhất.