Cất đồ theo chiều cao và theo tần suất: hệ thống cho nhà nhỏ
Bài trước nói mười cách cho phòng nhỏ đỡ chật. Bài này đưa một hệ thống để sắp lại toàn bộ đồ trong nhà theo hai trục.
Nhà nhỏ hết chỗ thường không phải vì thiếu diện tích, mà vì đồ cất sai tầng: thứ dùng hằng ngày nằm trên cao, thứ cả năm không đụng lại chiếm chỗ ngang tầm tay.
Trục một: bốn tầng chiều cao
- Tầng vàng — từ ngang hông tới ngang mắt. Với tay tới không cần cúi hay kiễng. Đây là chỗ quý nhất trong nhà.
- Tầng thấp — dưới hông. Phải cúi, nhưng chịu được đồ nặng.
- Tầng cao — trên tầm mắt. Phải kiễng hoặc bắc ghế.
- Tầng sát trần — cần thang, và với nhiều người là không với tới.
Trục hai: bốn mức tần suất
- Hằng ngày — chìa khóa, ví, đồ vệ sinh, chén bát dùng thường.
- Hằng tuần — đồ nấu ăn ít dùng, dụng cụ dọn dẹp.
- Theo mùa — chăn dày, quạt, đồ Tết, va li.
- Hiếm khi — giấy tờ cũ, kỷ vật, đồ dự phòng.
Ghép hai trục
Quy tắc gọn: càng dùng thường xuyên thì càng gần tầng vàng.
- Hằng ngày → tầng vàng.
- Hằng tuần → tầng thấp hoặc rìa tầng vàng.
- Theo mùa → tầng cao.
- Hiếm khi → tầng sát trần, hoặc chỗ khuất nhất.
- Đồ nặng luôn ở tầng thấp, bất kể tần suất — đây là ngoại lệ vì lý do an toàn.
Chỉ cần áp đúng quy tắc này cho một cái tủ bếp thôi cũng thấy khác ngay, và nó không tốn đồng nào.
Chỗ hay bị bỏ phí trong nhà nhỏ
- Khoảng trên cửa ra vào — đủ để một kệ nông cho đồ hiếm dùng.
- Mặt trong cánh tủ — móc, túi vải, giá gia vị.
- Gầm giường — hộp có bánh xe, chỗ chứa lớn nhất mà rẻ nhất.
- Khoảng giữa nóc tủ và trần — thường bỏ trống cả mét.
- Sau cửa — túi treo, móc.
- Mặt bên tủ lạnh — nam châm và giá treo.
- Chân tường dọc hành lang — kệ nông không cản đường đi.
Điểm bốn là chỗ nhiều nhà bỏ phí nhất: một mét chiều cao chạy dài quanh phòng là rất nhiều chỗ chứa.
Nguyên tắc chọn đồ đựng
- Hộp vuông xếp chồng được hơn hộp tròn — không phí góc.
- Trong suốt hoặc dán nhãn — hộp kín mà không nhãn thì đồ trong đó coi như mất.
- Cùng cỡ thì xếp gọn hơn nhiều loại lẫn lộn.
- Nhẹ, nếu đặt tầng cao.
- Đừng mua hộp trước khi bỏ bớt đồ — mua hộp là cách phổ biến nhất để dời chỗ mớ đồ thừa thay vì giải quyết nó.
Điểm cuối đáng nhấn vì nó ngược với phản xạ: thấy bừa thì muốn mua thêm chỗ chứa, nhưng bỏ bớt trước rồi mới biết mình cần hộp gì.
Duy trì: quy tắc một vào một ra
Hệ thống nào cũng trôi dần nếu không có cách giữ. Ba quy ước đơn giản:
- Một vào một ra — mua thêm một món cùng loại thì bỏ đi một món.
- Cất về chỗ ngay sau khi dùng, đây là quy tắc quyết định.
- Rà mỗi mùa — đồ mùa vừa qua chưa dùng lần nào thì cân nhắc.
Với nhà có trẻ nhỏ
- Đồ của trẻ đặt ở tầng vàng của trẻ, tức là thấp hơn của người lớn — để trẻ tự lấy và tự cất.
- Đồ nguy hiểm lên tầng cao và có khóa.
- Hộp mở nắp dễ, không có bản lề kẹp tay.
- Dán nhãn bằng hình cho trẻ chưa đọc chữ.
Điểm đầu giải quyết được nhiều hơn vẻ ngoài: trẻ cất được thì trẻ sẽ cất, còn để chỗ cao thì mọi thứ dồn về người lớn.
Sắp theo nhóm việc, không theo loại đồ
Một cách nữa hiệu quả với nhà nhỏ: gom đồ theo việc mình làm chứ không theo chủng loại.
- Hộp pha cà phê — cà phê, phin, thìa, đường, cùng một chỗ.
- Hộp sửa vặt — tua vít, băng keo, kéo, đinh, dây rút.
- Hộp giấy tờ — hồ sơ, bút, kẹp, con dấu nếu có.
- Túi đi làm — đồ luôn mang theo, để ở một chỗ cố định gần cửa.
Ưu điểm là lấy một lần được hết, và cất cũng một lần. Cách sắp theo loại đồ nghe gọn gàng hơn nhưng bắt mình đi ba chỗ cho một việc — và chính điều đó khiến đồ hay bị để lại ngoài thay vì cất về.
Chỗ đặt gần cửa: một khay là đủ
Chìa khóa, ví, kính, thẻ ra vào — nhóm đồ mất nhiều thời gian tìm nhất trong ngày. Một cái khay cố định ngay lối vào giải quyết gần hết, với điều kiện chỉ để đúng nhóm đó và không biến nó thành chỗ đổ mọi thứ.