Cửa kẹt, cửa sập, cửa kêu: sửa mấy lỗi thường gặp

Ba bài trước nói lối vào và ấn tượng đầu, lối vào nhà đông người, và chuyện cửa với khoá. Bài này nói phần bảo trì: mấy lỗi cửa thường gặp và cách sửa.

Một cái cửa khó mở được dùng mấy chục lần mỗi ngày. Sửa nó là thứ ít tốn tiền nhất mà thấy khác ngay.

Cửa cọ vào khung

• Xem vết cọ ở đâu: ở mép trên hay mép dưới, phía bản lề hay phía khoá.
• Cọ ở góc dưới phía khoá thường là do ốc bản lề lỏng, cửa xệ xuống — siết lại ốc là nhiều khi xong.
• Ốc quay không ăn thì lỗ đã rộng; nhét que gỗ nhỏ vào lỗ rồi bắt lại.
• Cọ đều cả cạnh có thể do gỗ nở theo mùa — chờ qua mùa ẩm rồi tính, đừng bào vội.
• Cửa lệch nhiều và khung nứt thì có thể là chuyện của tường, hỏi thợ.

Bản lề kêu

1. Lau sạch bụi ở khe bản lề trước.
2. Tra một chút dầu bôi trơn đúng loại dùng cho bản lề.
3. Mở đóng vài chục lần cho dầu vào đều.
4. Lau phần dầu chảy ra ngay, để lâu là bám bụi thành vệt đen.
5. Vẫn kêu thì tháo chốt bản lề ra lau — việc này làm được nếu cửa nhẹ và có người giữ.

Cửa tự sập

• Cửa tự đóng lại là do khung hơi nghiêng, hoặc do gió.
• Cửa sập mạnh là chuyện kẹt tay, nhất là với trẻ nhỏ — đây là tai nạn rất hay xảy ra trong nhà.
• Miếng chặn cửa hình chữ U gắn ở mép cửa ngăn cửa đóng hẳn, rẻ và hiệu quả.
• Chèn cửa dưới chân khi cần để mở lâu.
• Đừng chèn bằng vật nặng dễ đổ, và đừng chèn lối thoát hiểm bằng thứ khó gỡ.

Cửa không khít, gió lùa, tiếng ồn lọt

• Gioăng dán quanh khung giải quyết phần lớn khe hở, dán được không cần dụng cụ.
• Khe dưới chân cửa thì dùng nẹp chân cửa hoặc con lăn chắn gió.
• Bịt khe làm giảm tiếng ồn rõ hơn nhiều người nghĩ — âm thanh đi qua khe rất dễ.
• Nhưng đừng bịt kín hoàn toàn phòng có thiết bị đốt; nơi nào có bình gas hay bếp thì phải còn chỗ thông khí.

Khoá và tay nắm

• Tay nắm lỏng thường chỉ cần siết ốc, có khi ốc nằm khuất dưới nắp che.
• Khoá khó xoay thì dùng chất bôi trơn dành cho ổ khoá, không dùng dầu đặc.
• Chìa mòn thì làm chìa mới từ chìa gốc, đừng copy từ chìa đã mòn.
• Khoá cửa phòng tắm nên mở được từ bên ngoài trong trường hợp khẩn cấp — kiểm xem nhà mình có cơ chế đó không.
• Trẻ tự khoá mình trong phòng là chuyện xảy ra thường xuyên; biết cách mở từ ngoài là đủ để khỏi hốt hoảng.

Bộ đồ nghề tối thiểu

• Một tua vít hai đầu xử được phần lớn ốc trong nhà.
• Dầu bôi trơn dạng xịt cho bản lề và ray.
• Chất bôi trơn riêng cho ổ khoá — khác loại dùng cho bản lề.
• Gioăng dán và nẹp chân cửa, mua sẵn một cuộn.
• Một cái thước và bút chì để đánh dấu trước khi bắt ốc.
• Cả bộ này rẻ và dùng được nhiều năm.

Cửa kính và cửa lùa

• Ray cửa lùa bám bụi là nguyên nhân chính khiến cửa nặng — hút bụi ray rồi lau là đủ.
• Bánh xe mòn thì thay, đây là phụ kiện rẻ.
• Cửa kính lớn nên dán vạch hoặc đề can ngang tầm mắt để không ai đâm vào.
• Kính vỡ thì gọi thợ, và dọn mảnh bằng chổi với bìa cứng chứ đừng dùng tay.

Cửa lưới và cửa chống côn trùng

• Lưới rách một lỗ nhỏ là hỏng cả tác dụng — vá bằng miếng dán chuyên dụng là xong.
• Nẹp giữ lưới bung thì ấn lại vào rãnh, việc này làm được bằng tay.
• Lau lưới định kỳ: lưới bám bụi cản gió đáng kể.
• Cửa lưới không phải rào chắn — không dựa vào nó để giữ trẻ nhỏ hoặc thú nuôi.

Lối thoát phải luôn thông

• Cửa chính và lối ra ban công không được chất đồ chắn.
• Chìa khoá cửa cuốn hoặc cửa sắt để một chỗ cố định, cả nhà đều biết.
• Nhà có chuồng cọp thì phải có lối mở được — chuyện này đã được nhắc nhiều sau nhiều vụ cháy.
• Thử mở thật một lần, đừng chỉ tin là mở được.

Làm theo thứ tự nào

Bắt đầu bằng cái cửa mình mở nhiều nhất trong ngày. Siết ốc bản lề, tra dầu, kiểm khoá — ba việc cho một cánh cửa mất chừng mười lăm phút.

Làm xong một cánh rồi sẽ thấy đáng làm nốt mấy cánh còn lại.

Câu hỏi thường gặp