Mẹo cửa và khoá: đóng êm, mở trơn, bớt gió lùa

Hai bài trước nói mười phút đổi ấn tượng lối vào và lối vào nhà đông người. Bài này nói mấy phiền phức nhỏ ở chính cái cửa — thứ mình chạm vào chục lần mỗi ngày và chịu đựng nhiều năm.

Gần như mọi thứ dưới đây sửa trong một buổi, bằng đồ mua ở tiệm gần nhà.

Bản lề kêu

1. Lau sạch bụi ở chân bản lề trước khi tra dầu, nếu không thì bụi trộn dầu thành bùn.
2. Tra một giọt dầu vào khe giữa hai lá bản lề, rồi mở đóng vài chục lần cho dầu thấm đều.
3. Lau phần thừa, nếu không thì nó chảy xuống cửa và bám bụi.
4. Vẫn kêu thì tháo chốt bản lề ra, lau sạch, bôi dầu rồi lắp lại — làm từng bản lề một, đừng tháo hết cùng lúc.
5. Kêu trở lại sau vài tháng là bình thường ở khí hậu ẩm; đưa việc này vào vòng rà nhà hằng năm.

Cửa xệ, khó đóng

• Siết lại ốc bản lề trước tiên — đây là nguyên nhân phổ biến nhất và mất năm phút.
• Ốc quay tròn không ăn thì lỗ đã rộng: nhét mấy que tăm có keo vào lỗ, đợi khô rồi bắt lại.
• Cửa cọ vào khung ở một điểm — bôi phấn lên mép cửa rồi đóng thử, vết phấn in lên khung chỉ đúng chỗ cọ.
• Mùa ẩm thì gỗ nở, cửa kẹt rồi hết mùa lại bình thường — đừng bào vội, như bài về mùa nồm đã nói.
• Kẹt quanh năm thì mới bào, và bào rất ít một, thử liên tục.

Khoá rít, chìa khó xoay

• Đừng tra dầu nhớt vào ổ khoá — dầu đặc hút bụi và làm ổ kẹt nặng hơn về sau. Dùng loại bôi trơn dành riêng cho ổ khoá.
• Chìa mòn cũng làm khó xoay; so với chìa gốc xem đã mòn chưa.
• Đánh thêm chìa từ chìa gốc, không đánh từ bản sao — sao chép nhiều đời thì sai số cộng dồn.
• Chìa gãy trong ổ thì gọi thợ, đừng cố móc ra bằng vật nhọn.
• Có chìa dự phòng ở nơi tin cậy — gửi người nhà, không giấu ở ngoài cửa.

Gió lùa khe cửa

Đây là thứ ảnh hưởng tới cả nhiệt độ lẫn tiếng ồn, và chữa rất rẻ:

• Tìm khe bằng cách đưa tay dọc mép cửa vào hôm có gió, hoặc soi đèn từ phía bên kia.
• Gioăng dán cho khe hai bên và phía trên — loại dán sẵn keo, cắt bằng kéo.
• Chân cửa thì dùng nẹp quét hoặc cuộn vải chặn.
• Bịt khe giúp cả hai việc: bớt gió lùa và bớt tiếng từ ngoài vào — đây là lý do nó đáng làm cho phòng ngủ.
• Đừng bịt kín hết mọi khe trong nhà; nhà vẫn cần chỗ cho khí vào, nhất là nơi có bếp gas.

Cửa đập khi có gió

• Chặn cửa bằng nêm khi mở cửa cho thoáng.
• Miếng đệm cao su dán vào khung ở chỗ cửa chạm — giảm tiếng và đỡ hỏng.
• Móc giữ cửa nếu cửa hay bị gió giật, nhất là cửa ban công.
• Nhà có trẻ nhỏ thì dùng miếng chặn khe chống kẹp tay — đây là tai nạn rất hay gặp và rất đau.

Cửa cuốn và cửa kéo

Nhà mặt phố và nhà có gara thì thêm mấy việc:

• Ray bẩn là nguyên nhân số một làm cửa cuốn kêu và chạy giật — lau ray trước khi nghĩ tới chuyện khác.
• Bôi trơn theo hướng dẫn của hãng; loại sai làm bám bụi nhanh hơn.
• Biết cách mở tay khi mất điện — thử một lần lúc bình thường, đừng để tới lúc cần mới mò.
• Bộ cảm biến chống kẹp phải sạch và hoạt động; thử bằng cách đưa vật chắn ngang lúc cửa đang đóng.
• Không để trẻ chơi gần cửa cuốn và cất điều khiển khỏi tầm với.

Với cửa kéo và cửa lùa thì bánh xe và ray dưới là chỗ hỏng trước; hút bụi trong ray vài tháng một lần là đủ để nó chạy êm nhiều năm.

Mấy việc kiểm một lần rồi yên tâm

1. Chốt cửa nhà vệ sinh mở được từ ngoài trong tình huống khẩn — thử một lần và cho cả nhà biết cách.
2. Cửa thoát hiểm và cửa hậu mở được, không bị chất đồ, chìa ở chỗ ai cũng biết.
3. Song sắt có ô mở được từ bên trong, và cả nhà biết mở.
4. Đèn ngoài cửa còn sáng.
5. Chuông cửa còn kêu, và nghe được từ trong nhà.
6. Mắt thần hoặc camera cửa nhìn rõ, không bị che bởi đồ treo ngoài cửa.

Năm việc này mất mười lăm phút và thuộc nhóm đáng làm nhất trong cả bài — vì chúng liên quan tới lúc có chuyện chứ không phải lúc bình thường.

Câu hỏi thường gặp