Dọn nhà cuối năm: thứ tự làm để không dọn hai lần
Dọn cuối năm hay đi theo một kịch bản quen: bắt đầu hăng hái, lôi hết đồ ra, tới trưa thì nhà bừa hơn lúc chưa dọn, tối thì kiệt sức và bỏ dở.
Nguyên nhân gần như luôn là sai thứ tự. Bài này nói thứ tự làm và cách chia nhỏ.
Nguyên tắc gốc: bỏ bớt trước, lau sau
Đây là điều quyết định. Lau dọn một căn nhà đầy đồ tốn gấp nhiều lần lau một căn nhà đã vơi.
Nên vòng đầu tiên không cầm khăn mà cầm túi rác và thùng carton. Đi qua từng phòng và chia làm ba: giữ, cho đi, bỏ.
Mẹo giúp quyết nhanh: món nào không dùng suốt một năm vừa qua thì phần lớn sẽ không dùng năm sau. Không cần cầu toàn — bỏ được nửa số món đang phân vân đã là tiến bộ lớn.
Thứ tự trong một phòng: trên xuống dưới
- Trần, quạt trần, đèn — bụi rơi xuống dưới.
- Tủ cao, nóc tủ.
- Tường, cửa, công tắc.
- Mặt bàn, kệ.
- Đồ nội thất, gầm giường, gầm tủ.
- Sàn — làm sau cùng.
Làm ngược lại — lau sàn trước rồi mới phủi trần — là lý do nhiều người phải lau sàn hai lần.
Chia theo buổi, không làm một lần
Dọn cả nhà trong một ngày là cách chắc chắn nhất để bỏ dở. Cách chia mà nhiều nhà thấy dễ theo:
- Buổi 1 — đi khắp nhà chỉ để bỏ bớt. Không lau gì.
- Buổi 2 — bếp. Phòng tốn công nhất, làm khi còn sức.
- Buổi 3 — phòng ngủ và tủ quần áo.
- Buổi 4 — phòng khách và lối vào.
- Buổi 5 — bàn thờ, theo nếp nhà.
- Buổi 6 — ngoài trời: sân, ban công, máng xối.
Chia vậy thì mỗi buổi kết thúc bằng một phòng xong hẳn, thay vì cả nhà dở dang.
Mười chỗ hay bị bỏ quên
- Lưới lọc máy lạnh và quạt.
- Sau và dưới tủ lạnh.
- Mặt trên tủ bếp — lớp dầu bám dày dần theo năm.
- Khe giữa bếp và tủ.
- Ron cửa tủ lạnh và ron cửa kính.
- Bên trong máy giặt — nhất là ngăn đựng bột giặt.
- Gầm giường và gầm tủ.
- Rèm — thứ giữ mùi nhiều nhất mà ít ai giặt.
- Công tắc và tay nắm cửa.
- Miệng thoát nước sàn — xả nước cho bẫy nước đầy lại.
Việc không phải lau chùi nhưng nên làm cùng dịp
- Kiểm điện — ổ cắm lỏng, dây hở, thiết bị nóng bất thường.
- Kiểm dây gas và van.
- Thay pin chuông cửa, điều khiển, đồng hồ.
- Kiểm bình chữa cháy nếu có, và xem cả nhà có biết nó ở đâu không.
- Thông máng xối nếu chưa làm trước mùa mưa.
Năm việc này thường bị bỏ qua vì không thấy ngay kết quả, nhưng chúng thuộc nhóm an toàn.
Bàn thờ — theo nếp nhà
Nhiều nhà làm việc này sau ngày đưa ông Táo. Trình tự và cách làm khác nhau theo vùng và theo họ, nên nên theo nếp của gia đình mình — phần này đã nói kỹ ở chuyên mục riêng về bàn thờ gia tiên.
Điều chung nhất: làm lúc thong thả, không vội. Vội thì dễ đổ vỡ và mất đi ý nghĩa của việc.
Đồ bỏ đi: cho đi trước khi vứt
Nhiều thứ mình không dùng nữa vẫn còn tốt. Trước khi bỏ, cân nhắc cho người quen, cho các điểm nhận đồ cũ, hoặc bán lại.
Riêng đồ điện tử hỏng thì không nên bỏ chung rác sinh hoạt — nhiều nơi có điểm thu gom riêng.
Giữ được lâu hơn: một mốc nhỏ mỗi ngày
Nhà dọn xong đầu năm thường bừa lại sau vài tuần. Điều giữ được lâu không phải dọn kỹ hơn mà là có một mốc dọn nhỏ hằng ngày — mười phút trước khi đi ngủ, đưa mọi thứ về chỗ của nó.
Mười phút mỗi ngày ít mệt hơn nhiều so với một ngày dọn lớn, và giữ được quanh năm.
Tủ quần áo: cách làm nhanh nhất
Đây là phòng tốn thời gian nhất nếu làm không có cách. Trình tự hiệu quả:
- Lấy hết ra, đặt lên giường. Bước này bắt buộc — soạn trong tủ thì không bao giờ xong.
- Chia ba đống: mặc thường xuyên, thỉnh thoảng, không mặc năm nay.
- Đống thứ ba xử ngay — cho đi hoặc bỏ. Đừng cất lại "để đó tính sau".
- Lau tủ lúc còn trống.
- Xếp lại: đồ mặc thường xuyên ở tầm tay, đồ theo mùa lên cao.
Vì phải lấy hết ra nên chỉ làm khi có đủ thời gian trong một buổi — bỏ dở thì cả phòng ngủ thành bãi đồ qua đêm.
Thứ tự ưu tiên nếu không đủ thời gian
Nhà bận mà cuối năm sát nút thì làm theo thứ tự này:
- Bếp — liên quan vệ sinh thực phẩm và là chỗ đón khách gián tiếp.
- Bàn thờ — theo nếp nhà.
- Phòng khách và lối vào — chỗ khách nhìn thấy.
- Phòng ngủ — ảnh hưởng tới chính mình.
- Phần còn lại làm dần sau Tết cũng được.