Phòng ngủ cho người lớn tuổi: mấy thay đổi nhỏ, giá trị lớn

Ba bài trước nói sắp phòng ngủ trong một buổi, phòng ngủ có trẻ nhỏ, và phòng ngủ của hai người khác nhịp. Bài này nói một nhóm cần lưu ý riêng: người lớn tuổi trong nhà.

Đây là phần đáng làm nhất trong cả loạt bài này, vì ngã trong nhà là tai nạn phổ biến và hậu quả nặng với người cao tuổi — mà phần lớn là ngã ban đêm, trên đường từ giường ra nhà vệ sinh.

Đường ban đêm là ưu tiên số một

1. Đèn ngủ dọc lối đi — loại cảm biến tự sáng khi có người là tiện nhất, cắm ổ điện là xong.
2. Công tắc đầu giường để không phải mò tới tận tường.
3. Dọn sạch lối từ giường tới cửa: không để dép, không để giỏ, không để dây điện.
4. Cửa phòng và cửa nhà vệ sinh mở dễ, không kẹt, không phải dùng sức.
5. Đi thử chính lối đó trong tối để biết chỗ nào còn vướng.

Sàn nhà

• Thảm rời không cố định là nguyên nhân ngã rất thường gặp — dán chống trượt hoặc bỏ hẳn.
• Sàn nhà vệ sinh phải chống trượt, và luôn khô sau khi dùng.
• Gờ cửa cao thì làm dốc nhỏ hoặc đánh dấu bằng màu tương phản.
• Không đánh bóng sàn ở khu vực người lớn tuổi hay đi.

Giường

• Chiều cao vừa để ngồi mà hai bàn chân chạm sàn, gối gập khoảng vuông góc — đây là mức đứng lên dễ nhất.
• Quá thấp thì khó đứng dậy, quá cao thì khi ngồi chân lơ lửng, cả hai đều bất tiện.
• Có chỗ vịn khi đứng lên: đầu giường chắc, hoặc một món đồ nặng cố định ở gần.
• Đệm không quá mềm — đệm lún sâu làm việc đứng dậy khó hơn nhiều.
• Chừa lối đi đủ rộng hai bên giường nếu sau này cần người đỡ.

Trong tầm với

• Nước uống, kính, điện thoại, thuốc để trên bàn cạnh giường, không phải đứng dậy để lấy.
• Thuốc thì theo đúng hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ; hộp chia ngày giúp đỡ nhầm nhưng không thay được lời dặn chuyên môn.
• Đồ hay dùng để ngang tầm, không để trên cao phải với và không để dưới thấp phải cúi.
• Ghế có tay vịn trong phòng để ngồi mặc quần áo — đứng một chân mà mặc là lúc dễ ngã.

Tủ quần áo và chỗ cất đồ

• Đồ dùng hằng ngày để ở ngăn giữa — không phải với cao, không phải cúi thấp.
• Bỏ ghế đẩu leo lấy đồ trên nóc tủ; nếu buộc phải để trên đó thì nhờ người lấy hộ.
• Tay nắm to, dễ cầm tiện hơn tay nắm nhỏ bằng kim loại trơn.
• Cửa tủ mở nhẹ, không kẹt — cửa nặng là chỗ hay mất thăng bằng.
• Dán nhãn chữ to lên hộp đựng nếu có nhiều hộp giống nhau.

Khi có người tới chăm

• Chừa lối đủ cho hai người đi cạnh nhau ở ít nhất một bên giường.
• Một ghế cho người chăm ngồi, đặt gần giường.
• Chỗ để đồ dùng chăm sóc gọn một nơi, không rải khắp phòng.
• Ghi thông tin cần biết ở chỗ dễ thấy: số người nhà, số bác sĩ đang theo dõi.

Gọi được người khi cần

• Điện thoại để chỗ với tới được từ giường, sạc luôn trong tầm tay.
• Số của người nhà lưu sẵn và để chữ to hoặc đặt phím gọi nhanh.
• Chuông gọi đơn giản nếu nhà có người cần trợ giúp thường xuyên.
• Thống nhất trước trong nhà ai là người được gọi đầu tiên.

Ánh sáng và nhiệt độ

• Mắt người lớn tuổi cần nhiều sáng hơn cho cùng một việc — thêm đèn đọc sách là thay đổi nhỏ mà rõ.
• Tránh đèn chiếu thẳng vào mắt và tránh bề mặt chói.
• Phòng đừng quá lạnh hoặc quá nóng, và tránh gió điều hoà thổi thẳng vào người.
• Chăn nhẹ mà ấm dễ chịu hơn chăn nặng.

Hỏi trước khi đổi

• Hỏi người sẽ ở trong phòng đó, đừng tự quyết rồi đổi hết.
• Giữ lại những gì họ quen — chỗ để đồ quen thuộc là một dạng an toàn, thay hết là làm họ lúng túng.
• Đổi từng ít một và hỏi lại sau vài ngày.
• Ai cũng muốn tự làm được việc của mình; cách sắp phòng nên giúp điều đó chứ đừng lấy nó đi.

Khi nào cần người có chuyên môn

Nếu đã có lần ngã, hoặc hay chóng mặt, hoặc đi lại khó hơn trước, thì đây là chuyện của bác sĩ — có những nguyên nhân điều trị được, và cách sắp phòng không thay thế việc khám.

Lắp tay vịn trong nhà tắm, làm dốc, sửa bậc thì hỏi thợ; tay vịn bắt không đúng vào tường thì còn nguy hiểm hơn không có.

Câu hỏi thường gặp